به قهر از تو بستانيم . پس نديمان خود را جمع كرد تا در اين باب با ايشان مشورت كند . وليد بن عقبه گفت : ايشان را به تشنگى بكش . همچنين ابو الاعور و ابن سرح « 1 » گفتند : آب از اين قوم بازگير تا اوّل غلبه مر ترا باشد . امّا عمرو بن العاص گفت : گمان مىبرى اى امير كه على تشنگى برد و اعنّهء « 2 » خيل افاعى عراق در قبضهء تصرّف او باشد و در فرات نظر كند و از آب محروم بود ؟ اى امير ! اگر آن قوم بر تو غالب آيند و آب از تو بازگيرند چه خواهى كرد ؟ پس مصلحت آن است كه در آب مضايقه نكنى و كارى كه متنازع فيه است به فيصل رسانى ؟ باز وليد بن عقبه گفت : اى امير ! اين مردم اكثر قتلهء عثمانند . ايشان چند روز آب از امير المؤمنين عثمان بازگرفتند . مصلحت آن است كه تو نيز ايشان را نگذارى كه گرد آب بگردند تا خداى تعالى در آن جهان آب از ايشان بازگيرد كه ايشان مستوجب هزار چندين‌اند . صعصعة بن صوحان اين سخن بشنيد ، گفت : خداى تعالى در آن جهان آب از كافران و فاسقان و منافقان و از تو و امثال تو بازگيرد . تو اى ملعون ! در خداى تعالى عاصى شدى و خمر خورده مست در مسجد آمدى و پيشنمازى مسلمانان كردى و از غايت مستى فريضهء صبح را چهار ركعت گزاردى . بعد از سلام گفتى : امروز نشاطى عظيم دارم ، اگر خواهيد چند ركعت ديگر براى شما بگزارم . و بر اين حركت ، امير المؤمنين عثمان تو را حدّ زد و خداى تعالى ترا قبل از اين حركت در قرآن فاسق خواند . « 3 » چون صعصعه بر اين منوال كلام در جواب وليد گفت ، جماعتى از بنى اميّه شمشيرها كشيدند و روى به صعصعه آوردند . معاويه ايشان را منع كرد و گفت : كشتن رسول رسم نيست . القصّه ؛ معاويه به نصيحت عمرو عاص عمل ننموده گفت : اين اوّل ظفر است كه ما را ميسّر شده . چون عمرو عاص مبالغهء بسيار در اين باب كرد معاويه در خشم شد و دستار بر زمين « 4 » زد و گفت : حق‌تعالى ابى سفيان بن حرب و معاويه را از حوض رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، سيراب نگرداند اگر يك شربت آب فرات به اين قوم دهد ، مگر على به قهر و غلبه آب بستاند . پس فياض بن الحارث الأزدى گفت : و اللّه اى معاويه انصاف ننمودى در حقّ اين قوم . اگر ايشان از بلاد ترك و روم بودندى بر تو واجب بودى كه آب بديشان مىدادى آنگاه حرب

--> ( 1 ) . مراد عبد اللّه بن سعد بن ابى سرح برادر رضاعى عثمان است . وى در زمان عثمان حاكم مصر بود . ( 2 ) . اعنّه : جمع عنان . - و . ( 3 ) . آيهء شش سورهء حجرات و آيه هجده سورهء سجده در فاسق بودن وليد بن عقبه نازل شده است ؛ - عموم تفاسير قرآن ذيل آيات مزبور ؛ اسد الغابه ، ج 5 ، ص 91 . ( 4 ) . معاويه ، پس از پيروزى سپاه على ( ع ) در بازپس گرفتن فرات ، از عمل خود پشيمان مىشود و مىگويد « زهى بر عمرو كه در هركارى از نظر او سرتافتم خطا كردم . » ؛ - پيكار صفّين ، ص 264 .